W nowoczesnej przestrzeni powietrznej liczą się sekundy, precyzja i niezawodność wymiany informacji. To właśnie od sprawnej komunikacji między platformami powietrznymi coraz częściej zależy bezpieczeństwo, skuteczność działań oraz możliwość podejmowania decyzji w czasie rzeczywistym. Dlatego szczególne znaczenie ma udział polskich naukowców w projektach, które wyznaczają kierunki rozwoju europejskich technologii. Jednym z nich jest ANEMOS – przedsięwzięcie, którego rezultaty mają umożliwić znaczący postęp w obszarze systemów MIDS (Multifunctional Information Distribution System).
W kwietniu 2026 r. Komisja Europejska zatwierdziła do finansowania 57 projektów zgłoszonych w konkursie Europejskiego Funduszu Obronnego (EDF). Wśród nich znalazł się projekt badawczy ANEMOS (Airborne New European MIDS Operational Solution), którego budżet wynosi około 39 mln euro. Konsorcjum tworzy 12 partnerów z różnych krajów Europy, a jednym z nich jest Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie.
Kierownikiem projektu po stronie AGH jest dr hab. inż. Piotr Pacyna, prof. AGH związany z Instytutem Telekomunikacji i Cyberbezpieczeństwa, którego zespół wnosi do konsorcjum doświadczenie w zakresie systemów radiowych, transmisji danych, sieci bezprzewodowych oraz bezpieczeństwa komunikacji. Kompetencje te są rozwijane w Instytucie TiC od lat i znajdują zastosowanie w realizowanych projektach badawczych we współpracy międzynarodowej.
Jak podkreśla prof. Pacyna: „Udział w ANEMOS to dla naszego zespołu szansa na rozwijanie technologii, które w przyszłości mogą stać się filarem europejskich systemów komunikacji lotniczej. Szczególnie cenne jest dla nas budowanie międzynarodowej sieci współpracy wokół zagadnień o wysokiej wartości strategicznej – od architektur sieciowych po komunikację nowej generacji dla awioniki.”
Celem projektu jest zaprojektowanie, opracowanie oraz przetestowanie prototypu terminala komunikacyjnego nowej generacji, przeznaczonego do łączności radiowej i wymiany danych w środowisku lotniczym. Rozwiązanie rozwijane w ramach projektu ma zapewnić terminową, bezpieczną i niezawodną komunikację, zgodną z międzynarodowymi standardami wydajności, a w dalszej perspektywie stać się częścią europejskiej infrastruktury MIDS szóstej generacji.
Projekt realizowany jest w obszarze Information Superiority, koncentrującym się na technologiach przewagi informacyjnej. To jeden z kluczowych kierunków rozwoju współczesnych systemów bezpieczeństwa i obronności, w którym znaczenie mają zaawansowane urządzenia telekomunikcyjne i zdolność do szybkiego przetwarzania i przekazywania danych.
W skład międzynarodowego konsorcjum weszły uznane instytucje naukowe i technologiczne, m.in. Uniwersytet w Oulu, KTH w Sztokholmie, Politechnika Wiedeńska, Austriacki Instytut Technologiczny oraz Baltic Institute of Advanced Technology. Koordynatorem projektu jest włoska firma Leonardo, wiodący podmiot sektora lotniczego i obronnego.
Udział AGH w projekcie ANEMOS to nie tylko prestiż, ale również realny wkład polskiej nauki w budowę nowoczesnych, europejskich kompetencji technologicznych.
Projekt ANEMOS finansowany jest ze środków European Defence Fund (EDF) – kluczowego programu Unii Europejskiej wspierającego rozwój innowacyjnych technologii obronnych oraz współpracę międzynarodowych konsorcjów badawczych i przemysłowych. Fundusz przeznaczył blisko 7,3 mld euro na lata 2021-2027, a wsparcie uzyskują wyłącznie projekty ocenione najwyżej pod względem jakości naukowej, potencjału wdrożeniowego i znaczenia strategicznego dla Europy.
